بومی‌سازی به معنای جایگزینی ساده واردات نیست؛ بلکه فرآیندی چندلایه است که از ساخت قطعات مصرفی آغاز می‌شود و به دستیابی به دانش فنی، مهندسی معکوس، ارتقای طراحی و در نهایت نوآوری صنعتی می‌انجامد. این مسیر، نیازمند باور به توان داخلی، پذیرش ریسک‌های کنترل‌شده و حمایت هدفمند از سازندگان داخلی است؛ مؤلفه‌هایی که بدون آن‌ها، هیچ صنعتی به بلوغ فناورانه نخواهد رسید.

🗣️داده‌های عملکردی فولاد خوزستان نشان می‌دهد که این مجموعه، بومی‌سازی را از سطح شعار به عرصه عمل آورده است. طی حدود هفت سال گذشته، ۱۷ هزار و ۹۰۰ قطعه و تجهیز که پیش‌تر وابسته به واردات بوده‌اند، در داخل کشور بومی‌سازی شده‌اند؛ مسیری که نه‌تنها وابستگی خارجی را کاهش داده، بلکه به تقویت توان فنی و مهندسی داخل کشور انجامیده است.

🗣️برآوردهای ارزی نشان می‌دهد که طی چهار سال گذشته، به‌طور متوسط سالانه حدود ۲۱ میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی از محل بومی‌سازی قطعات و تجهیزات در فولاد خوزستان محقق شده است. در سال ۱۴۰۴ نیز تا این مقطع، حدود ۹ میلیون یورو صرفه‌جویی ارزی به ثبت رسیده و با تکمیل طرح‌ها و پروژه‌های در دست اجرا، این رقم قابلیت افزایش بیشتری خواهد داشت. این اعداد، گواهی روشن بر تبدیل بومی‌سازی به یک سیاست اقتصادی مؤثر و قابل اتکا هستند.

🗣️پیامدهای مثبت این رویکرد، تنها در کاهش ارزبری خلاصه نمی‌شود. افزایش تاب‌آوری تولید، کاهش زمان خواب تجهیزات، انعطاف‌پذیری در تعمیرات، رشد شرکت‌های دانش‌بنیان، تربیت نیروی متخصص داخلی و حتی ارتقای کیفیت برخی قطعات نسبت به نمونه‌های خارجی، از جمله دستاوردهایی است که در عمل به ثبت رسیده است. در مواردی، قطعات بومی‌سازی‌شده پس از نصب و دریافت بازخورد عملیاتی، بهینه‌سازی شده و عمر کاری آن‌ها از نمونه‌های خارجی فراتر رفته است؛ تجربه‌ای که نشان می‌دهد بومی‌سازی، اگر با چرخه یادگیری و اصلاح همراه باشد، نه‌تنها هزینه‌زا نیست بلکه ارزش‌افزا خواهد بود.

🗣️بی‌تردید این مسیر با چالش‌هایی جدی همراه است؛ از تشدید ناترازی انرژی و محدودیت‌های برق گرفته تا دشواری‌های تأمین مالی و تفاوت نرخ‌های ارزی. با این حال، آنچه تجربه فولاد خوزستان را متمایز می‌کند، تداوم حرکت در مسیر بومی‌سازی حتی در شرایط فشار و بحران است؛ رویکردی که بر اولویت‌بندی تجهیزات حیاتی، تعامل مستمر با سازندگان داخلی و نگاه بلندمدت به توسعه فناوری استوار شده است.

🗣️از تجربه شرکتی تا الگوی ملی

در سطح کلان، بومی‌سازی امروز به یکی از ارکان امنیت صنعتی و اقتصادی کشور تبدیل شده است. صنعتی که توان طراحی، ساخت و نگهداری تجهیزات خود را در داخل مرزها داشته باشد، در برابر تحریم، شوک‌های ارزی و بحران‌های انرژی، آسیب‌پذیری به‌مراتب کمتری خواهد داشت. در این چارچوب، تجربه فولاد خوزستان فراتر از یک موفقیت بنگاهی است و می‌تواند به‌عنوان الگویی ملی برای پیوند صنعت بزرگ با شرکت‌های دانش‌بنیان مورد توجه قرار گیرد.

🗣️ایجاد بستر واقعی برای فعالیت شرکت‌های دانش‌بنیان، تنها با شعار محقق نمی‌شود؛ این بستر نیازمند سفارش واقعی، تقسیم ریسک، تأمین مالی تدریجی و پذیرش دوره یادگیری است. فولاد خوزستان با ورود عملی به این میدان، نشان داده است که صرفه‌جویی ارزی حاصل از بومی‌سازی می‌تواند به سرمایه‌ای برای توسعه فناوری داخلی و تقویت زیست‌بوم نوآوری صنعتی کشور تبدیل شود؛ مسیری که هم‌زمان منافع بنگاه و منافع ملی را تأمین می‌کند.

در نهایت، اگر سیاست‌گذار، صنایع بزرگ و سازندگان داخلی در یک چارچوب هماهنگ حرکت کنند، بومی‌سازی می‌تواند از یک واکنش ناگزیر به تحریم‌ها، به راهبردی پایدار برای اقتدار صنعتی ایران بدل شود. فولاد خوزستان، با تجربه و دستاوردهای ثبت‌شده خود، در خط مقدم این مسیر ایستاده است؛ مسیری که آینده صنعت فولاد و حتی فراتر از آن، آینده توسعه صنعتی

کشور را رقم خواهد زد.