به گزارش  از روابط عمومی و امور بین‌الملل پژوهشکده بیمه، در ادامه سلسله کارگاه‌های تخصصی کارگروه بین‌الملل، این کارگاه به صورت برخط و با محوریت تجربیات جنگ غزه (۲۰۲۳-۲۰۲۵) و تطبیق آن با شرایط ایران در جنگ‌های تحمیلی اخیر (جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان) برگزار شد.

‌

در ابتدای این کارگاه، مفهوم «مرزهای زیرسطحی» به عنوان یکی از ارکان اصلی تاب‌آوری در جنگ‌های مدرن تبیین شد. تجربه غزه نشان داد که شبکه تونل‌های زیرزمینی، نه تنها برای جابجایی نیرو، بلکه برای مدیریت صنایع دفاعی، انبار مهمات و سوخت و حفظ بقای رهبری نظامی پس از بمباران‌های گسترده، نقشی حیاتی ایفا می‌کند.

سخنران کارگاه با اشاره به پتانسیل زمین‌شناسی ایران برای ایجاد «شهرهای زیرزمینی لجستیکی»، تحلیل لایه‌های سنگی و خاک در مناطق مختلف را برای جای‌دهی زیرساخت‌های حساس (مانند مراکز داده و ذخایر سوخت) تشریح کرد.

در بخش دیگری از این کارگاه، مفهوم «خودکشی فنی» شبکه‌های متمرکز مورد بحث قرار گرفت. تجربه جنگ غزه نشان داد که وابستگی به نیروگاه‌های بزرگ و خطوط انتقال طولانی، در شرایط جنگی به معنای قطع دسترسی کل شهر به انرژی در اولین ساعات درگیری است. لزوم تغییر راهبرد از نیروگاه‌های بزرگ به «ریزشبکه‌های محلی» (Micro-grids) و استفاده از پنل‌های خورشیدی روی پشت‌بام مراکز حساس مانند بیمارستان‌ها، به عنوان یکی از مهم‌ترین درس‌آموخته‌های این کارگاه مطرح شد.

مدیریت ریسک زنجیره تأمین و استراتژی «انسداد کامل» از دیگر محورهای این کارگاه بود. تجربه غزه در شرایط محاصره کامل، چالش‌های بخش کشاورزی، اختلال در بنادر کلیدی، فساد کالاهای فاسدشدنی و کمبود نیروی کار ارزان را آشکار ساخت. در این راستا، بر تنوع‌بخشی به مسیرهای وارداتی، افزایش ذخایر راهبردی اقلام کلیدی از ۳ ماه به ۶ ماه، و طراحی مدل توزیع اقلام اساسی به صورت «مویرگی و محله‌محور» تأکید شد.

در بخش پایانی کارگاه، پنج محور اصلی برای ساماندهی صنعت بیمه ایران در مواجهه با ریسک‌های جنگی استخراج شد:

۱. تشکیل «صندوق ملی ریسک‌های جنگ» (War Risk Pool) با حمایت دولت، مشابه الگوهای موفق جهانی، برای تجمیع ریسک‌های فاجعه‌بار و تأمین پوشش‌های اتکایی داخلی در شرایطی که بیمه‌گران بین‌المللی از پذیرش ریسک سر باز می‌زنند.

۲. بازتعریف دقیق «بندهای جنگ» در قراردادهای بیمه با توجه به جنگ‌های هیبریدی و حملات سایبری؛ شفاف‌سازی مرز میان خرابکاری، حمله سایبری و اقدام نظامی برای جلوگیری از فلج شدن صنعت بیمه در زمان بحران.

۳. مدیریت «تراکم ریسک» در نقاط راهبردی مانند بنادر عسلویه و بندرعباس و مراکز داده تهران، از طریق ایجاد «نقشه تراکم» و اعمال محدودیت سقف پذیرش ریسک در مناطق جغرافیایی خاص.

۴. طراحی محصولات بیمه «توقف کسب‌وکار بدون آسیب فیزیکی» برای پوشش خسارت‌های ناشی از قطع زنجیره تأمین، بستن مرزها یا قطع اینترنت، به منظور جلوگیری از ورشکستگی کارخانه‌ها در شرایط محاصره اقتصادی.

۵. استقرار ارزیابی خسارت از راه دور با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، پهپادها و اینترنت اشیا برای تسریع در پرداخت خسارت‌های خرد در زمان جنگ و جلوگیری از فروپاشی روانی و اجتماعی جامعه.

شایان ذکر است که برگزاری این کارگاه با هدف تغییر وضعیت صنعت بیمه از «پرداخت‌کننده خسارت» به «شریک مدیریت بحران» و آماده‌سازی برای ریسک‌های آینده صورت گرفته است.